Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Home

:

Tin tức - bài viết: Giữ gìn và phát huy tiếng nói, chữ viết dân tộc Tày tại Đồng Nai

Title

Giữ gìn và phát huy tiếng nói, chữ viết dân tộc Tày tại Đồng Nai

Loại tin

Văn hóa - Thể thao

Loại tin:ID

23

Đoạn tin ngắn

Dân tộc Tày trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có 13.270 người , chủ yếu di cư từ các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn. Người Tày sống rải rác, xen kẽ với đồng bào các dân tộc trên địa bàn các huyện, thị xã Long Khánh, thành phố Biên Hòa và sống tập trung đông tại các xã vùng sâu, miền núi thuộc các huyện Tân Phú, Định Quán, Trảng Bom, Cẩm Mỹ và Xuân Lộc.

Nội dung


Dân tộc Tày trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có 13.270 người [1], chủ yếu di cư từ các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn. Người Tày sống rải rác, xen kẽ với đồng bào các dân tộc trên địa bàn các huyện, thị xã Long Khánh, thành phố Biên Hòa và sống tập trung đông tại các xã vùng sâu, miền núi thuộc các huyện Tân Phú, Định Quán, Trảng Bom, Cẩm Mỹ và Xuân Lộc.

Đồng bào dân tộc Tày tại Đồng Nai sử dụng tiếng Tày để biểu hiện nét văn hóa riêng có trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Hằng năm, đồng bào dân tộc Tày tại xã Tà Lài, huyện Tân Phú tổ chức lễ hội Lồng tồng (Hội xuống đồng) và các trò chơi dân gian như ném còn, nhảy sạp, giao lưu văn hóa, thu hút đông đảo bà con địa phương tham dự. Trong phát ngôn, người Tày không bao giờ quên đi vai vế trong gia đình, dòng tộc của mình. Việc sử dụng ngôn ngữ, tiếng nói dân tộc mình để cùng trao đổi, cùng bàn luận, người Tày cảm nhận được sự gần gũi, gắn bó thân thiết, chặt chẽ hơn.

Trên thực tế, 80% tiếng Tày có thể dịch ra tiếng Việt, có nhiều phương ngữ khác nhau trên cơ sở của từng vùng như Lạng Sơn, Tuyên Quang, Cao Bằng… Chữ viết của người Tày được sử dụng cách đây khoảng 300 năm (Chữ Nôm Tày) và trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, đã trở thành một phần tất yếu của văn hoá Tày. Ngày xưa, đối với dân tộc Tày ngôn ngữ (bao gồm cả tiếng nói và chữ viết) không phải là một phương tiện giao tiếp đơn thuần, mà là một tài sản vô giá, là niềm tự hào dân tộc. Từ đời này sang đời khác, vẫn nguyên vẹn trong đó là âm sắc thiêng liêng của ngôn ngữ dân tộc, được thể hiện qua các thể loại, thơ, ca, múa nhạc, trong đó: tục ngữ, ca dao chiếm một khối lượng đáng kể. Các điệu dân ca phổ biến nhất là hát lượn, hát then, hát đám cưới, ru con. Đã xuất hiện các tác phẩm thơ ca sáng tác, dịch thuật bằng tiếng dân tộc. Một số tác phẩm lớn như “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du, “Nhật ký trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được dịch ra tiếng Tày với sự dày công, tâm huyết của Nhà thơ - Nhà giáo ưu tú Hoàng An. Nhưng hiện nay còn rất ít người biết sử dụng chữ Nôm Tày. Chữ Tày hiện nay đều được phiên qua chữ Quốc ngữ (Mượn bảng chữ cái của tiếng Kinh).

Tuy nhiên, những năm gần đây, tại Đồng Nai tiếng Tày ít được sử dụng trong các thế hệ thanh niên trẻ. Việc sử dụng tiếng Tày trong sinh hoạt hàng ngày tại các cộng đồng có dân tộc Tày sinh sống vẫn diễn ra thường xuyên. Nhưng, trong một số gia đình, bước sang thế hệ thứ ba hiện tượng không biết hoặc có thể nghe được mà không nói được tiếng nói dân tộc mình đã xuất hiện nhiều. Việc mất dần tiếng nói dân tộc do một số hộ gia đình đi xa làm kinh tế, đi học xa, hầu như ít sử dụng tiếng Tày trong sinh hoạt hàng ngày và đa số sử dụng tiếng phổ thông (tiếng Kinh). Đối với tiếng Tày, việc đưa vào giảng dạy trong trường học khá khó khăn bởi ngôn ngữ Tày được chuyển tải bằng tiếng nói, chủ yếu được ghi chép lại theo lối phát âm hàng ngày.

baihat-dt-tay.jpg             

(Bài hát “Trăng soi đường Bác” của dân tộc Tày, đơn vị huyện Tân phú)

Nghị quyết TW5 (khóa VIII) về "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc" đã chỉ rõ: "Bảo tồn và phát triển ngôn ngữ, chữ viết của các dân tộc. Đi đôi với việc sử dụng ngôn ngữ, chữ viết phổ thông, khuyến khích thế hệ trẻ thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số học tập, hiểu biết và sử dụng thành thạo tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình

Việc giữ gìn và phát huy tiếng nói, chữ viết dân tộc Tày trên địa bàn tỉnh là việc làm cấp thiết, đưa tiếng nói, chữ viết vào trong cộng đồng dân tộc sao cho hiệu quả nhất. Mỗi người dân Tày cần có biện pháp động viên thế hệ trẻ học tập, hiểu biết và sử dụng thành thạo ngôn ngữ dân tộc mình, khuyến khích sử dụng tiếng Tày trong sinh hoạt, đời sống; ông bà, bố mẹ có trách nhiệm truyền dạy cho con cháu. Đồng thời, vai trò cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc là hết sức quan trọng trong việc tham mưu các chính sách giữ gìn, bảo tồn phát huy ngôn ngữ đồng bào dân tộc thiểu số.

Xã hội ngày càng phát triển, sự du nhập, giao thoa của các nền văn hóa, việc tiếp cận các tiếng nói của dân tộc anh em khác là điều không tránh khỏi. Do đó, việc giữ gìn và phát huy tiếng nói, chữ viết, văn hóa dân tộc Tày trên địa bàn tỉnh là cần thiết nhưng muốn làm được điều đó phải xuất phát từ ý thức lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi người dân Tày.

Nguyễn Văn Thái


[1] Theo số liệu điều tra đời sống KT-XH hộ đồng bào dân tộc thiểu số năm 2013 của Cục Thống Kê

Hình minh họa

Tin nổi bật

Yes
Approval Status Approved
 

Attachments

Created at 4/16/2015 1:43 PM by Duong Thi Thanh
Last modified at 4/17/2015 4:01 PM by DONGNAI\tuyentv