Chào mừng ngày bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV và Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 - Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh!
Liên kết website
Chuyên mục
Thăm dò ý kiến
Các anh, chị vui lòng cho biết ý kiến về công tác giải quyết thủ tục hành chính của Ban Dân tộc:
Video clip
Văn hóa - Thể thao
Lễ cúng thần lúa của người Mạ
Cập nhật 18/10/2017 16:23 Xem với cỡ chữ

​      Người Mạ ở Đồng Nai có khoảng 2.460 nhân khẩu. Phân bố tập trung ở 02 huyện Định Quán và Tân Phú. Tín ngưỡng của người Mạ thờ đa thần. Vì vậy trong năm, người Mạ có nhiều lễ cúng. Trong đó Lễ cúng Thần Lúa (Yang Koi) là lễ lớn nhất trong năm.

  

Toàn cảnh đồng bào Mạ vui lễ Yang Koi

       Người Mạ được xem là một trong bốn cư dân cư tại trên mảnh đất Đồng Nai. Do địa bàn cư trú cũng như tập quán tín ngưỡng, người Mạ tin có thần (Yang). Họ thờ cúng nhiều Yang như: Yang Hiu (thần nhà), Yang Koi (thần lúa), Yang Bơnơm (thần núi)…. Trong các lễ lớn họ thường giết súc vật để tế thần linh. Lễ Yang Koi (cúng Thần úa) là lễ lớn nhất trong năm với hình thức hiến sinh bằng việc đâm trâu. Lễ hội này còn gọi là lễ Đâm Trâu, vì đâm trâu để thực hiện nghi thức đầu tiên của buổi cúng và sau đó chia thịt trâu cho cộng đồng cùng ăn, cùng chung vui trong ngày hội.

Theo lịch của người Mạ, Lễ cúng lúa mới thường được tổ chức vào tháng hai, tháng ba âm lịch. Lúc đó khi mùa màng thu hoạch xong, thóc lúa đầy bồ, người Mạ tổ chức lễ cúng để tạ ơn thần linh đã ban mùa màng bội thu. Nghi thức cúng thần lúa bắt đầu bằng việc dựng cây nêu, khoảng ba cây nêu được dựng trước sân theo hình tam giác. Cây nêu lớn nhất dùng để cột trâu, các cây nêu nhỏ cột dê, heo hoặc gà. Trên các cây nêu, người Mạ chia làm nhiều bậc để trang trí. Theo quan niệm của người Mạ, cây nêu phần trên hướng thẳng lên trời tượng trưng cho thần linh, phía giữa là tổ tiên và dưới gốc là con người. Trên các cây nêu, họ tạo những bông tre xoắn thành chùm, tượng trưng cho bông lúa lớn. Hai màu xanh, đỏ được dùng chủ yếu trong trang trí với quan niệm màu đỏ là huyết con vật được hiến sinh để báo cho thần linh, màu xanh cầu mong cho mùa màng năm sau xanh tươi, bội thu. Dưới gốc cây nêu thường để những ché rượu cần mà mỗi nhà người Mạ làm đem đến để cúng tạ thần linh và góp chung vui trong lễ.

Sáng sớm mọi người trong ấp đã tề tựa đông đủ để chuẩn bị mọi việc chu đáo cho buổi lễ, sự phân công thể hiện sự đoàn kết của cộng đồng dân cư. Nghi thức đâm trâu thường được tiến hành vào buổi xế chiều. Cộng đồng người Mạ khi tổ chức thường mời bà con rất đông trong làng đến tham dự. Nghi thức tiếp đón bằng cách già làng đem rượu trong ống tre ra ngoài cổng mời khách, vừa đánh cồng chiêng.

Khi khách đã đến đông đủ, mọi công việc đã chuẩn bị xong cho nghi thức cúng thần lúa, già làng đọc lời cúng trong bàn thờ và làm nghi thức tẩy uế để đâm trâu. Tiếp đến, những người có uy tín trong cộng đồng, thanh niên trai tráng khỏe mạnh nhất làng được lựa chọn để tiến hành nghi thức đâm trâu hiến tế. Trong khi bà con đi xung quanh các cây nêu hát múa thì những người đâm trâu lựa thế dồn trâu vào để đâm cho trâu nhanh chết. Khi đâm trâu xong, họ xẻ thịt ngay và nướng trên đống lửa được đốt sẵn, phần còn lại chia cho bà con.

Sau lễ cúng, mọi người cùng chung vui dự tiệc các thanh niên nam nữ dân tộc Mạ múa hát, người già thì tập trung uống rượu cần và hát kể cho nhau nghe những câu chuyện thần thoại, truyền về nguồn gốc của cộng đồng dân tộc của mình. Cồng chiêng được đánh thâu đêm suốt sáng, trai gái múa hát vui quanh đống lửa. Các trò chơi dân gian được tổ chức nhằm gắn kết trai gái, già trẻ trong cộng đồng. Theo truyền thống, việc tổ chức vui chơi sau lễ thường kéo dài 03 ngày đêm, tuy nhiên ngày nay thường chỉ diễn ra trong một ngày một đêm nhưng dù quy mô và hình thức khác nhau nhưng lễ cúng Yang Koi là lễ cúng thiêng liêng. Dẫu quy mô, nghi thức có phần đơn giản hơn nhưng lễ cúng Yang Koi vẫn là lễ chính trong nghi thức tâm linh của dân tộc Mạ. đây là lễ mà người Mạ quan niệm rằng vị thần này liên quan trực tiếp đến lương thực của cộng sống cộng đồng họ.

 Lễ, tết của đồng bào dân tộc thiểu số là kho tài sản quý báu góp phần làm nên bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam nói chung và cộng đồng các dân tộc tỉnh Đồng Nai nói riêng. Trong nổ lực khôi phục, bảo tồn nhằm gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thì lễ, tết truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Đồng Nai là một trong những giá trị văn hóa có ý nghĩa to lớn cần được lưu giữ, trao truyền cho con cháu đời sau./.

                                                                              Hiên Nguyễn

CÁC TIN KHÁC

Cơ quan chủ quản: BAN DÂN TỘC TỈNH ĐỒNG NAI
Địa chỉ: Số 173B đường Cách Mạng Tháng 8, phường Quyết Thắng, Thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai
Điện thoại: 0613. 843836; Fax: 0613. 941340 - Email: bdt@dongnai.gov.vn
© 2014 Bản quyền thuộc Ban Dân tộc tỉnh Đồng Nai

Phát triển bởi TTCNTT-TT Đồng Nai